ก่อนที่จะมีการก่อตั้งสมาคมหมออนามัย สมาชิกเครือข่ายวารสารหมออนามัย กลุ่มเล็กๆ ได้จัดเวทีเสวนา เพื่อสร้างเสริมการมีส่วนร่วมของหมออนามัย และนำไปสู่การขับเคลื่อนที่ยิ่งไหญ่ ต่อไป โดย กลุ่มแรกเริ่มที่เปิดเวทีความคิด คือ สมาชิกเครือข่ายปลายปากกา รุ่นที่ 2 ใครเป็นใครดูเอาเองนะครับ
เครือข่ายปลายปากกา นี้ ได้จัดงานที่ใหญ่ขึ้นอีก โดย ได้เชิญตัวแทนจากแต่ละจังหวัด มาประชุมในนาม ภาคีหมออนามัยแห่งชาติ เพื่อรองรับกระบวนการปฎิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 1 วันที่ 1-4 เมษายน พ.ศ. 2545 โดยการสนับสนุนของสำนักงานปฎิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ (สปรส.) โดยได้รับการสนับสนุนจาก ผู้นำทางความคิดด้านสุขภาพ สมัยนั้น ได้แก่ ศ.นพ.ประเวศ วะสี นพ.สุวิทย์ วิบูลผลประเสริฐ นพ.สงวน นิตยารัมย์พงศ์ แและ นพ.อำพล จินดาวัฒนะ
ไฟล์ สรุปการประชุม ภาคีหมออนามัยแห่งชาติ วันที่ 1-4 เมษายน 2545
ณ โรงแรมโกลเด้นดราก้อน จังหวัดนนทบุรี
สมาคมหมออนามัย จดทะเบียนจัดตั้งเป็นนิติบุคคล เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2546 พร้อมกับมูลนิธิเครือข่ายหมออนามัย โดยเริ่มประมาณ ปี พ.ศ. 2537 มีการรวมกลุ่มของหมออนามัยที่ปฏิบัติงาน ณ สถานีอนามัยจากตัวแทนจังหวัดทั่วประเทศ โดยการประสานงานของหมออนามัยที่เข้ามาปฏิบัติงาน ณ ส่วนกลาง กระทรวงสาธารณสุข ซึ่งมีแนวคิดในการส่งเสริมและสนับสนุนให้หมออนามัยที่ปฏิบัติงาน ณ หน่วยงานล่างสุดของกระทรวงสาธารณสุข ได้รับการเชิดชูเกียรติ สร้างความเข้มแข็ง พัฒนาศักยภาพ สร้างขวัญกำลังใจ และความกล้าวหน้าในการทำงาน ให้กับหมออนามัยที่ปฏิบัติงานในชนบท ทุรกันดาร ห่างไกลความเจริญในพื้นที่ จึงได้มีการจัดตั้งองค์กรเพื่อขับเคลื่อนกิจกรรมตามแนวความคิด คือ สมาคมหมออนามัย โดยเริ่มดำเนินการพร้อมกับมูลนิธิเครือข่ายหมออนามัย และนายกสมาคมคนแรก คือ นายพรหมมินทร์ กัณธิยะ ปี พ.ศ. 2546 – 2557 และดำเนินการต่อเนื่องเป็นรุ่นที่ 4
